Wat gebeurde er
Een zesjarige jongen wordt zonder medische noodzaak besneden. De moeder heeft eenhoofdig gezag, informeert de jeugdprofessional en geeft aan dat de vader het er niet mee eens is. Na intern overleg kiest de jeugdprofessional voor terughoudendheid. De besnijdenis gaat door; de vader hoort het pas achteraf.
In eerste aanleg (zie TOV 21.386) werd de klacht gegrond verklaard en een berisping opgelegd. Het College van Toezicht vond dat de jeugdprofessional méér had moeten doen: onderzoeken, bemiddelen, uitstel vragen of een schriftelijke aanwijzing geven.
In beroep (TOV 22.027) vernietigt het College van Beroep de berisping. De klacht ging slechts over één vraag: had de jeugdprofessional een schriftelijke aanwijzing moeten geven om de besnijdenis te stoppen? Het antwoord was nee. De moeder had eenhoofdig gezag, zij gaf aan de vader te informeren en had dat in het verleden steeds gedaan. Er waren geen signalen dat dit anders zou zijn. De jeugdprofessional mocht hierop vertrouwen.
Beroepscode
- Artikel 4 (D) Bevorderen van vertrouwen in het beroep.
- Artikel 6 (H) Macht en afhankelijkheid.
- Artikel 8 (G) Overeenstemming en instemming over hulp- en dienstverlening.
Maatregel
Het College van Beroep verklaart de klacht ongegrond en vernietigt de eerder opgelegde berisping.
Wat kunnen we hiervan leren
Tuchtrecht toetst de klacht, niet de hele situatie.
Vertrouwen op een ouder mag, tenzij er aanwijzingen zijn dat dit niet kan.
Professioneel handelen vraagt precisie: wat mag ik doen, op welke gronden en met welk mandaat?
Een afweging gaat niet alleen over risico's, maar ook over bevoegdheden en verantwoordelijkheden.
Soms is een morele reflex om te beschermen sterk, terwijl je juridisch weinig ruimte hebt. Dat vraagt moed én helderheid. Bewuste terughoudendheid is óók professioneel, maar alleen wanneer je eigenaarschap neemt over de afweging die je maakt.
Persoonlijke noot
Wat mij treft, is de spanning tussen voelen en mogen. De eerste aanleg voelt begrijpelijk: de reflex om te beschermen is groot. Maar het hoger beroep laat zien dat goed willen doen niet hetzelfde is als mógen ingrijpen.
Juist daarom is het zó belangrijk dat jeugdprofessionals blijven reflecteren op macht, afhankelijkheid en professionele eindverantwoordelijkheid.
Artikel 4 | Bevorderen van het vertrouwen in het beroep
Gebruik onderstaande vragen om met dit artikel aan de slag te gaan.
Voor jezelf
Wat vraagt deze norm van jouw handelen in een situatie?
Wat zien anderen in jouw handelen terug waaruit blijkt dat je volgens deze norm hebt gewerkt?
Waaruit blijkt aantoonbaar dat jouw afweging past binnen deze norm?
Wanneer zie je dat je hiernaar gehandeld hebt en wanneer niet?
Voor het team
Hoe laten jullie in de praktijk zien dat deze norm jullie handelen stuurt?
Waar zien jullie de aantoonbare onderbouwing vanuit deze norm terug?
Wat doen jullie als die onderbouwing ontbreekt?
Voor managers / MT
Wat doe jij als een professional zegt "ik deed wat nodig was" maar niet kan onderbouwen waarom?
Hoe weet jij of professionals in jouw team afwegingen maken vanuit de beroepscode, of vanuit intuïtie en gewoonte?
Als een soortgelijke zaak uit jouw team voor de tuchtrecht komt, kunnen zij dan uitleggen én onderbouwen hoe zij vanuit de beroepscode hebben gehandeld?
Tot slot
Wat vraagt dit vanaf nu concreet anders van jouw handelen?
Wat moet vaker expliciet besproken worden?
Wat heb jij nodig om professioneel afwegen, onderbouwen en handelen sterker neer te zetten?
Uit Tucht op Vrijdag
52 tuchtzaken uit de jeugdhulp. Geanalyseerd en gekoppeld aan de beroepscode.
Gratis.
Download hier het gratis TOV boek
Wil je dit met je team? Stuur deze pagina door naar je leidinggevende.