Wat gebeurde er
Een jeugdbeschermer liet een NIFP-perspectiefonderzoek starten, terwijl de rechter al had uitgesproken dat het perspectief van het kind bij de pleegouders lag en dat zo'n onderzoek niet nodig was. Het NIFP (Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie) doet onderzoeken in opdracht van rechters of instanties. Toch wilde de jeugdbeschermer verder onderzoeken of terugplaatsing bij de moeder misschien tóch mogelijk was. In het verzoek stond zelfs letterlijk de vraag: "Hoe ziet de onderzoeker de mogelijkheid of wenselijkheid van een terugplaatsing bij de moeder?" Dat is precies het punt waarover de rechter al had beslist. Het gevolg? Onrust bij het kind, het pleeggezin en een geschonden vertrouwen in de jeugdbescherming. Het College van Toezicht was duidelijk: de professional had niet mogen afwijken van de beschikking van de kinderrechter. Er was geen noodzaak, geen overleg met de pleegouders en geen goede uitleg waarom dit in het belang van het kind zou zijn.
Beroepscode
De jeugdprofessional handelde in strijd met meerdere artikelen:
- Artikel 1 (A) De jeugdige cliënt tot zijn recht laten komen.
- Artikel 4 (D) Bevorderen van vertrouwen in de jeugdhulp.
- Artikel 6 (H) Macht en afhankelijkheid.
- Artikel 8 (G) Overeenstemming over hulp- en dienstverlening.
- Artikel (19) N en O, Samenwerking en professionele grenzen De kern is duidelijk: hij zette zijn eigen oordeel boven dat van de rechter. Maar als jeugdprofessional mag je geen eigen rechter spelen. Je hebt een belangrijke rol, maar je beslist niet over het perspectief.
Maatregel
Het college legde een berisping op. Tijdens de zitting bleef de jeugdprofessional bij zijn standpunt en liet weinig reflectie zien of besef van de impact op het kind en het pleeggezin.
Wat kunnen we hiervan leren
Een rechterlijk oordeel is leidend. Heb je twijfels of zie je nieuwe signalen? Onderbouw zorgvuldig, bespreek het met betrokkenen én leg het terug bij de rechtbank. Een nieuw perspectiefonderzoek geeft vaak veel onrust, zet het alleen in als het aantoonbaar nodig is en in het belang van het kind.
Persoonlijke noot
Wat me opvalt in deze zaak: de jeugdprofessional bleef vasthouden aan zijn eigen visie, ook tijdens de tuchtzitting. Ik vind dat pijnlijk. Het is juist professioneel om te kunnen zeggen: ik zat ernaast of ik had dit anders moeten doen. Dat vraagt lef én toont bescheidenheid, reflectie is noodzakelijk en toegeven dat je fout zat is krachtig. Zo laat je ook je menselijke kant zien én dat je de ander ziet. Toch vraag ik me af: had de professional zelf eigenlijk door dat hij fout zat?
Artikel 1 | Mensen tot hun recht laten komen
Gebruik onderstaande vragen om met dit artikel aan de slag te gaan.
Voor jezelf
Wat vraagt deze norm van jouw handelen in een situatie?
Wat zien anderen in jouw handelen terug waaruit blijkt dat je volgens deze norm hebt gewerkt?
Waaruit blijkt aantoonbaar dat jouw afweging past binnen deze norm?
Wanneer zie je dat je hiernaar gehandeld hebt en wanneer niet?
Voor het team
Hoe laten jullie in de praktijk zien dat deze norm jullie handelen stuurt?
Waar zien jullie de aantoonbare onderbouwing vanuit deze norm terug?
Wat doen jullie als die onderbouwing ontbreekt?
Voor managers / MT
Wat doe jij als een professional zegt "ik deed wat nodig was" maar niet kan onderbouwen waarom?
Hoe weet jij of professionals in jouw team afwegingen maken vanuit de beroepscode, of vanuit intuïtie en gewoonte?
Als een soortgelijke zaak uit jouw team voor de tuchtrecht komt, kunnen zij dan uitleggen én onderbouwen hoe zij vanuit de beroepscode hebben gehandeld?
Tot slot
Wat vraagt dit vanaf nu concreet anders van jouw handelen?
Wat moet vaker expliciet besproken worden?
Wat heb jij nodig om professioneel afwegen, onderbouwen en handelen sterker neer te zetten?
Uit Tucht op Vrijdag
52 tuchtzaken uit de jeugdhulp. Geanalyseerd en gekoppeld aan de beroepscode.
Gratis.
Download hier het gratis TOV boek
Wil je dit met je team? Stuur deze pagina door naar je leidinggevende.