Alle tuchtzaken

Tucht op Vrijdag · 57

De ouder met gezag vraagt om het dossier. De ouder zonder gezag krijgt het ongevraagd ook.

Beroepscode als naslagwerk (PDF)

“[De moeder] het is jou[w] vraag en dan sturen we het naar iedereen, dat wil zeggen naar jullie als ouders van [de zoon].” Dat schrijft een ambulant hulpverlener aan een moeder die om inzage in het dossier van haar zoon vraagt. Het contactjournaal gaat naar haar. Ook de vader krijgt het. Alleen moeder heeft het gezag.

De ouders zijn sinds 2017 uit elkaar. Hun zoon woont bij moeder, die het ouderlijk gezag alleen uitoefent. De ouders krijgen gespecialiseerde hulp bij de begeleide omgang tussen vader en zoon en in oudergesprekken.

Van september tot december 2019 is de jeugdprofessional tijdelijk betrokken als ambulant hulpverlener. Op 19 november vraagt moeder per mail om inzage in het dossier. Op 27 november stuurt de jeugdprofessional een afschrift van het contactjournaal naar moeder en vader. In de begeleidende mail noemt ze het contactjournaal een werkverslag zonder officiële status. Vader heeft niet om het dossier gevraagd.

Moeder dient een klacht in. Volgens haar kan vader als ouder zonder gezag alleen inzage of een afschrift krijgen als zij toestemming geeft. Hij heeft wel recht op informatie op hoofdlijnen en op stukken die over hemzelf gaan. Het contactjournaal bevat veel meer. Delen ervan zijn een verslag van gesprekken tussen moeder en een manager, waar vader niet bij was.

De jeugdprofessional legt uit hoe zij werkt. In het traject krijgen beide ouders dezelfde informatie, op hetzelfde moment. “Immers, niet gedeelde informatie is een bron voor wantrouwen en een bron voor nieuwe strijd en uiteindelijk is het kind daar de dupe van.” Ze erkent dat ze het afschrift op grond van de Jeugdwet niet aan vader had mogen sturen en biedt excuses aan. Er zijn maatregelen genomen om herhaling te voorkomen. Een schending van de beroepscode of van de privacy van moeder ziet ze niet. Volgens haar bevat het contactjournaal geen nieuwe informatie voor de ouders.

Moeder wijst er ook op dat vader onder bewind staat en dat de bewindvoerder zijn mail beheert. Dat deel van de klacht acht het College niet navolgbaar. Het afschrift ging via beveiligde mail, met een toegangscode op het telefoonnummer van vader.

Het College toetste aan de Beroepscode voor de Jeugd- en Gezinsprofessional. Twee artikelen werden geschonden:

Artikel 10 (J), vertrouwelijkheid

Artikel 4 (D), bevorderen van het vertrouwen in de jeugdhulp en jeugdbescherming

Volgens het College is een verzoek om inzage in of een afschrift van het dossier “een veelvoorkomend verzoek”. Van een jeugdprofessional mag verwacht worden dat zij op de hoogte is van de regels, “waaronder het verschil in rechten van met en zonder gezag belaste ouders, evenals het verschil tussen het recht op informatie op hoofdlijnen als het recht op inzage in en een afschrift van het dossier.” De kwetsbaarheid en afhankelijkheid van de jeugdige leggen extra nadruk op vertrouwelijkheid. Door een belangrijke basisregel niet na te leven, bevorderde zij het vertrouwen in de jeugdhulp en jeugdbescherming niet.

Over de afspraak dat alle informatie met beide ouders wordt gedeeld, zegt het College dat een algemene machtiging vooraf doorgaans onvoldoende is om toestemming aan te ontlenen gedurende het hele traject. Het College is ook niet gebleken dat zo’n machtiging er was. Voor een afschrift aan een ouder zonder gezag is “zogenaamde gerichte toestemming nodig van de ouder met gezag”, voor zover het dossier niet alleen informatie over die ouder bevat.

Het College verklaart de klacht gegrond en legt een waarschuwing op. Het weegt mee dat zij haar fout erkende en excuses maakte, dat er maatregelen zijn getroffen en dat de gevolgen beperkt bleven. Het weegt ook in belangrijke mate mee dat zij een basisregel niet naleefde en matig op haar handelen reflecteerde. Volgens het College “had de jeugdprofessional meer verantwoordelijkheid kunnen en moeten nemen”.

Bij elk verzoek om het dossier kijk je opnieuw wie het mag ontvangen. Wie vraagt erom, wie heeft het gezag en om welke informatie gaat het?

Gerichte toestemming vraag je bij een concreet verzoek, ook als er aan het begin van het traject afspraken over informatie delen zijn gemaakt.

Erken je een fout op grond van de wet, kijk dan ook wat die betekent voor je beroep. Het College verbond de wettelijke regel met vertrouwelijkheid uit de beroepscode.

Wat mij opvalt: deze jeugdprofessional had een goede intentie. Geen geheimen tussen ouders, zodat er geen nieuwe strijd ontstaat. Ook met een goede intentie heb je toestemming nodig van de ouder met gezag om het dossier met de andere ouder te delen.

Openheid naar beide ouders begint bij de vraag wie welke rechten heeft. Wie heeft het gezag? Wie vraagt om informatie? En om welke informatie gaat het?

Die vragen beantwoord je niet op gevoel. Daarvoor moet je de regels kennen. Kennis van de regelgeving hoort bij je vak, net als je beroepscode.

Weet jij wat een ouder zonder gezag van het dossier mag ontvangen?

Wil je dit met je team? Stuur deze pagina door naar je leidinggevende.